ERKEN DOĞUM NEDENLERİ VE PREMATÜRE BEBEK RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?

Ø      Enfeksiyon ( idrar yollarında veya vajinada olan değişik mikroplar ile oluşan)

Ø      Düşük sosyoekonomik düzey

Ø      Genç anneler ve ileri annelik yaşı (18’den küçük, 40’dan büyük)

Ø      Sigara kullanımı

Ø      Gebelik öncesi düşük kilo

Ø      Gebelik öncesi bakım yetersizliği

Ø      Önceki gebelikte erken doğum hikayesi

Ø      Rahim anomalileri ( çift rahim, rahim içinde septum- perde gibi)

Ø      Myomlar

Ø      Rahim ağzı yetersziliği

Ø      Plasentanın anormal yerleşimi, plasenta previa gibi

Ø      Erken membran rüptürü, suların erken gelmesi

Ø      Polihidramnios

Ø      Çoğul gebelikler

Ø      Annenin sistemik hastalıkları (diyabet, anemi, hipertansiyon gibi)

BELİRTİLERİ
Doğumun olabilmesi için rahimde kasılma olması ve bu kasılmaların rahim ağzını açacak kadar şiddetli ve sürekli olması gerekir.Ancak her kasılma ağrı olarak hissedilmeyebilir. Genelde belde ve kasıklarda adet sancısına benzer ağrılar hissedilebilir. Kişi bunu karnında bir sertleşme olarak algılar.

Yine halk arasında Nişan adı verilen sümüğümsü bir tıkacın gelmesi ya da normalden fazla sulu bir akıntı olması erken doğum tehdidini düşündürür. İstirahat ile geçmeyen bu tür sancılar olduğunda vakit kaybetmeden hekim ile temasa geçmek son derece önemlidir.

Bebek aşağıya doğru bastırıyor gibi bir his genelde erken doğum tehdidi altındaki pek çok kadında görülür.

• Erken doğum belirtileri varlığında ne yapılmalıdır
  Belirtiler başladığında ne yaptığınızı hatırlamaya çalışın
• Yaptığınız işi bırakın
• Bir saat sol yanınıza dönerek yatın
• 2-3 bardak sıvı için 1 saat içinde belirtilerde gerileme olmaz ise doktorunuza haber verin

TANI
Tanı vajinal muayenede rahim açıklığının saptanması, suların geldiğinin tespit edilmesi ve NST'de rahim kasılmalarının görülmesi ile konur. Erken doğumdan şüphelenildiğinde ilk yapılacak iş vajinal muayene ile rahim ağzında bir açıklık olup olmadığının saptanmasıdır. Aynı esnada zarların yırtılıp yırtılmadığıda kontrol edilmeli eğer emin olunamıyor ise turnusol kağıdı koyarak takip edilmelidir.

Daha sonra ultrasonografi ile bebeğin durumu değerlendirilir.

Eğer rahim açıklığı 4 santim ya da daha fazla ise erken doğumu 24-48 saatten daha fazla geciktirmek çoğu zaman mümkün olmamaktadır.

TEDAVİ
Tanı konduktan sonra tedavi tıbbi olarak yapılır. Çok şiddetli durumlarda hastaneye yatırılarak damardan verilen ilaçlar yardımı ile kasılmalar durdurulmaya çalışılır. Bu sağlandığı taktirde daha sonra ağızdan alınan ya da fitil şeklinde kullanılan ilaçlar ile idame sağlanmaya çalışılır. Bu tedaviye tokoliz adı verilir.Kasılmalar çok şiddetli değilse ve açıklık 4 santimetreden daha az ise ağızdan kullanılan ilaçlar denenebilir.

Gebeliğin devam etmesinin anne ya da bebeğin hayatını tehlikeye atacağının düşünüldüğü durumlarda tokoliz uygulanmaz.

Erken doğum tehlikesinde akciğer gelişimini hızlandırmak için 34-36’ıncı haftalarda anneye 12 mg kas içine kortikosteroid yapılır ve 24 saatte bu doz  tekrarlanarak uygulanır. İkinci dozdan sonra etki başlar ve 7 gün devam eder. Kortizonların annede ve bebekte enfeksiyon riskini arttırdığı unutulmamalıdır. Halk arasında buna yanlış bir tabir olarak “erken doğum aşısı” da denmektedir. Her erken doğumda, doğum kaçınılmazsa eğer, prematür (erken doğan bebek) merkezinin olduğu yerler tercih edilmelidir.

YAŞAM TIP MERKEZİ

                                                                                                       KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM UZMANI

   Op. Dr. HASAN T. SATOĞLU